# Diferansiyel ekspresyon sonuçlarınızdan bir volkan grafiği oluşturun

> DESeq2, edgeR, limma veya Cuffdiff'ten aldığınız sonuç tablosunu yükleyin. Yila kat değişiminin hangi yönü gösterdiğini kontrol eder, eşiklerinizi uygular, önemli genleri renklendirip etiketler; gen sayılarını ve betiği de kaydeder.

URL: https://yila.ai/tr/playbooks/volcano-plot

## Neler alırsınız

- **Volkan grafiği** (PNG + SVG): −log10 düzeltilmiş p değerine karşı kat değişimi, eşik çizgileri, renklendirilmiş yukarı ve aşağı regüle genler, etiketlenmiş en anlamlı genler ve lejantta gen sayıları.
- **Etiketlenen genler** (CSV): Grafikte adı geçen genler; kat değişimi, p değeri ve q değeriyle birlikte, şekil açıklamasına hazır.
- **Gen sayıları** (CSV): Kaç genin test edildiği, kaçının yukarı ya da aşağı regüle olduğu ve kaçının dışlandığı; böylece metindeki sayılar şekille örtüşür.
- **Betik** (Python betiği): Grafiğin tamamı Python ile (isterseniz R ile); yeni eşikler ya da yeni bir karşılaştırma için tek satırı değiştirmek yeter.

## Nasıl çalışır

1. **Sonuçları yükleyin ve karşılaştırmayı belirtin**: Yila'ya diferansiyel ekspresyon aracınızdan aldığınız tabloyu verin ve hangi grubun hangisiyle karşılaştırıldığını söyleyin. DESeq2, edgeR, limma veya Cuffdiff'in ham çıktısı olduğu gibi kullanılabilir.
2. **Yila yönü ve uç durumları kontrol eder**: Aracın hangi grubu referans aldığını okur ve gerekirse işareti çevirir; böylece “yukarı” gerçekten yukarı anlamına gelir. Grafiği çizmeden önce sonsuz kat değişimlerini ve aracın alt sınırındaki p değerlerini de bulur.
3. **Grafiği, tabloları ve betiği alın**: Grafik çizilir, etiketlerin üst üste binip binmediği kontrol edilir ve gen tabloları ile betikle birlikte kaydedilir. Başka eşikler, etiketlerde kendi gen listeniz ya da dergi renkleri isterseniz aynı sohbette söyleyin.

## Kullanım alanları

- **RNA-Seq sonuçları için bir şekil**: Transkriptomik makalelerin çoğunun bulgular bölümünü açtığı genel bakış şekli.
- **Proteomik ve metabolomik**: Her özellik için bir etki büyüklüğü ve bir düzeltilmiş p değeri içeren her tablo aynı şekilde çalışır.
- **Kamuya açık bir veri setini kontrol etmek**: Yayımlanmış genleri kullanmadan önce gerçekten öne çıkıp çıkmadıklarını görmek için bir GEO sonuç tablosunu grafiğe dökün.

## Sık sorulan sorular

### Volkan grafiği nedir?

Her genin kat değişimini (x) bu değişimin anlamlılığına, yani p ya da q değerinin −log10 dönüşümüne (y) karşı gösteren bir saçılım grafiği. Çok ve güvenilir biçimde değişen genler üst köşelerde toplanır; grafik de tam olarak bunu göstermek içindir.

### Kat değişiminin yönü neden önemli?

Araçlar kat değişimini bir referans gruba göre tanımlar ve referans her zaman beklediğiniz grup olmayabilir. Örneğin Cuffdiff, örnek 2'nin örnek 1'e oranını raporlar. Örnekteki tablo, muamele edilmemiş grubun deksametazon grubuna oranını veriyordu; olduğu gibi çizilseydi indüklenen her gen baskılanmış görünecekti. Yila bunu kontrol eder ve ne yaptığını size söyler.

### Hangi eşikleri kullanmalıyım?

Yaygın bir seçim, düzeltilmiş p değerinin 0.05'in altında olmasıyla birlikte |log2 kat değişimi| ≥ 1'dir (iki katlık bir değişim); örnekte de bu kullanıldı. Alanınız başka değerleri tercih edebilir; bunu isteğinizde belirtin.

### Kat değişimi sonsuz olan ya da p = 0 olan genlere ne olur?

Sonsuz kat değişimleri, bir grupta saptanmayan genlerden kaynaklanır. Bu genler eksenin kenarına yığılmak yerine grafikten çıkarılır ve sayılır. Yazılımın alt sınırındaki p değerleri o sınırda çizilir ve öyle olduğu belirtilir.

### Hangi genlerin etiketleneceğini seçebilir miyim?

Evet. Varsayılan olarak en anlamlı genler etiketlenir; ilgilendiğiniz genlerin bir listesini verebilir ya da bunun yerine kat değişimine göre en üstteki genlerin etiketlenmesini isteyebilirsiniz.

### R mi, Python mı?

İkisi de olur. Örnekte matplotlib ile Python kullanıldı; R'da Yila, ggrepel ile birlikte ggplot2'yi ya da EnhancedVolcano'yu kullanır.

### Örnek veriler nereden geliyor?

Himes ve ark. (PLOS ONE, 2014) çalışmasının dayandığı RNA-Seq verilerini içeren, kamuya açık GEO serisi GSE52778'den. Yila kullanıcıların verilerini asla örnek olarak kullanmaz.

---

- [Diferansiyel ekspresyon sonuçlarınızdan bir volkan grafiği oluşturun](https://yila.ai/tr/playbooks/volcano-plot)
- [llms.txt](https://yila.ai/tr/llms.txt)
